galileonun hayatı Galileo Galilei hayatı


Galileo Galilei

Galileo Galilei


Adı 17. yüzyıl bilimsel devrimi ile birlikte anılan en önemli bilim adamlarından birisi olan Galileo (1564-1642), fizik, matematik ve astronomi gibi konularda çığır açan çalışmalar yapmış ve ilgisi daha çok hareket üzerinde yoğunlaşmıştı. Bu alandaki çalışmalarının sonucunda klasik mekaniğin temellerini kurmuş, Güneş merkezli astronomi sisteminin fiziğini geliştirmiştir. Aristoteles’e göre, her hareket onu hareket ettiren bir kuvvet sonucu meydana gelirdi; cisim bu kuvvet kendisini hareket ettirdiği sürece hareket ederdi.

Galilei, günlük gözlemlere uyan bu Aristotelesçi yaklaşımı eylemsizlik prensibi ile yıkmıştır. Eylemsizlik prensibine göre, kendi haline bırakılan cisim, herhangi bir kuvvet etkisinde kalmadığı sürece, durumunu korur, yani hareket halinde ise hareketine, sükunet halinde ise sükunetine devam eder. Galilei’nin üstü kapalı olarak ifade ettiği, Newton’un ise formüle ettiği bu prensip ile yeni bir hareket kavramı ileri sürülmüş oldu. Buna göre, hareket cisimde bir değişiklik yapmaz; hareket bir durumdur, bir noktadan başka bir noktaya geometrik bir geçiştir; durma da harekete karşıt başka bir durumdur. Durma için kuvvet uygulanması gerekmiyorsa, hareket için de kuvvet uygulanması gerekmez; hareketin hızının değişmesi için ise kuvvet gerekir.

Eylemsizlik, içinde bulunduğumuz Dünya’da gözlemlenemez; ancak ideal koşullar altında böyle bir durum meydana getirilebilir. Zaten Galilei’nin deneyleri de düşünce deneyleri idi. Galilei için gerçek dünya, matematik bağıntıların dünyası, Platon’un deyimi ile idealar dünyası idi. İçinde yaşadığımız dünyayı anlamak için, idealar dünyasından bakmak gerekliydi. Mükemmel yuvarlaklıktaki toplar, sürtünmesiz düzlemler üzerindeki hareketlerini, yalnızca idealar dünyasında sonsuza dek sürdürürlerdi. Doğa, geometrik harflerle (eğrilerle, dairelerle, üçgenlerle) yazılmış bir kitap gibiydi; doğayı anlamak için bu dili bilmek gerekiyordu.

Hareket, cisimde bir değişiklik meydana getirmediğine göre, cisim aynı anda birden fazla harekete sahip olabilir. Bu hareketler birbirini engellemez ve birleşerek tek bir yörünge izler. Buradan, fırlatılan bir merminin, düzgün doğrusal hareket ile serbest düşme hareketinin bileşkesi olan parabol biçiminde bir yörünge izlediğini göstermiştir.

Galileo’nun hareket konusunda çözüm getirdiği bir diğer konu da serbest düşme hareketi ile ilgilidir. Düşen bütün cisimlerin aynı ivmeye sahip olduğunu göstererek, serbest düşmenin sabit ivmeli bir hareket olduğunu saptamış ve serbest düşmede alınan yolun zamanın karesiyle orantılı olduğunu (S=1/2 gt2) göstermiştir.

Sonuç olarak, Galilei’nin mekanik konusunu matematikselleştir-meyi başardığı söylenebilir. Düzgün ve sabit ivmeli hareketleri tanımlamış ve matematiksel formüllerini vermiştir. Modern hareket kavramını Galilei’ye borçluyuz.

Galilei teleskopu astronomik amaçla kullanan ilk bilim adamıdır. 1609 yılında yaptığı bir teleskopla önemli gözlemler yapmış ve bu gözlemleri Yıldız Habercisi (Siderius Nuntius) adlı kitabında vermiştir. Onun astronomide yaptığı gözlemler, Güneş merkezli sistemi desteklediği, Aristoteles fiziğinin geçerli olmadığını kanıtladığı için oldukça önemlidir. En önemli gözlemleri Ay ve Güneş gözlemleridir. Ay’da kraterlerin, dağların ve vadilerin olduğunu görmüş ve bunun Ay ile Yer’in aynı maddelerden yapıldığının kanıtı olduğunu söylemiştir.

Güneş’i gözlemlemiş ve Güneş üzerinde bulunan gölgelerin Güneş’in üzerinde yer alan lekeler olduğunu kanıtlamıştır. O zamanlarda, Güneş üzerinde görünen lekelere ilişkin iki açıklama bulunmaktaydı. Bunlardan birincisine göre, bu leke, Merkür’ün Güneş’in önünden geçerken oluşan gölgesiydi. Ancak Galilei bunun olanaksız olduğunu söyler. Çünkü Merkür’ün Güneş’in önünden geçişi yaklaşık yedi saat sürmektedir, ancak bu lekeler yedi saatten çok daha fazla Güneş’in üzerinde yer almaktaydılar. İkinci açıklamaya göre, bu lekeler, Güneş ve Yer arasında bulunan küçük gökcisimlerine aittir. Oysa, bu lekelerin Güneş üzerinde hep aynı yerde bulunduklarını tespit etmiştir. Eğer bu lekeler, küçük cisimlerin gölgeleri olsalardı, gözlem yerine bağlı olarak, Güneş üzerinde farklı konumlarda olmalıydılar.

Galilei, Orion kümesini gözlemlemiş ve daha önce bulut olduğu varsayılan bu kümenin gerçekte yıldızlardan oluştuğunu bulmuştur. Yine Samanyolu’nun yıldızlardan oluştuğunu tespit etmiştir. Jüpiter’i gözlemlemiş ve Jüpiter’in çevresinde dolanan dört yıldız belirlemiştir. Bunların Jüpiter’in etrafında dönen uydular olduklarını bulmuş ve Jüpiter’le birlikte uydularını, “adeta minyatür bir Güneş sistemi” olarak tasvir etmiştir.

Satürn’ün halkasını gözlemlemiş ancak teleskopu güçlü olmadığı için gezegenin halkasını iki yapışık parça olarak görmüş ve bunları uydu zannetmiştir. Gezegenin periyodik özelliğinden dolayı halka bir müddet sonra kaybolmuş ve bu parçaları göremeyen Galilei bu olaya çok şaşırmıştır. Onun bu şaşkınlığı sonrasında yazdığı cümleler ilginçtir: “Galiba Satürn onları yedi.” Galilei ayrıca Venüs’ü gözlemlemiş ve Venüs’ün safhaları olduğunu tespit etmiştir. Bu gözlem, Copernicus’un ne kadar haklı olduğunun bir göstergesiydi. Batlamyus sisteminde Venüs, sürekli belli bir uzaklıkta olmalıydı ve sadece hilâl şeklinde görülmeliydi. Oysa gözlemler, Venüs’ün bazen çok yakın bazen de çok uzakta olduğunu göstermekteydi.

Ayrıca Venüs, sadece hilâl olarak değil, değişik hallerde de görünmekteydi. Bu ise ancak Copernicus sistemi ile açıklanabilirdi. Bu da Güneş merkezli sistemi doğruluyordu.

23 Ekim 2009 Saat : 11:32

Reklamlar


“galileonun hayatı Galileo Galilei hayatı” için 24 Yorum

  1. Anonim diyor ki:

    ne bu be atla kule gibi hiç ciddi değil be

  2. tatlı prensess :) diyor ki:

    :) off sz nesnzz..

  3. tatlı prenses diyor ki:

    şii szn varya hpnze ağız burun dalarmm hee sz nesnzde bu şeyleri diyonuz bu adama ödevse ypmyn..

  4. tatlı prenses diyor ki:

    yani bu kadar olur yaa o olmasa szz böyle konuşmazdnz tmm mı :)

  5. alper diyor ki:

    yuhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhbe ansının gözü kısa istersenizözeti diyin

  6. umut diyor ki:

    offffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff ya cok uzun mal gibi yazmak zorundayızzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzz

  7. umut diyor ki:

    ya bu ne be çok uzun hepsini yazmak zorundayım yuhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh

  8. sofia diyor ki:

    hello.. yes güzelmiş ama benm isime yaramas ..

  9. alevv diyor ki:

    ödewim için uygun değil ama olsun acıdım şimdi .. güzel olmus güzell :) :)

  10. şeyma diyor ki:

    ya bu gerçekten de uzun yani bunu yamak için 5 den fazla parmak gerekiyoo offffffffffff yaa bir kerede kısacık koysalar bisey olur sanki zaten bütün arkadaşlarımız da kabul etmiş bunu yani ..
    :’(

  11. şeyma diyor ki:

    ödewim için gerçekten çok ama çok uzun bana kısa gerekiyor ama yinede tesekkürler.. ayrıca daa bağzı arkadaşımız abartmış..

  12. Anonim diyor ki:

    çok uzn

  13. sema diyor ki:

    ödevim için teşekkür ederim

  14. KARDELEN diyor ki:

    BEN ÇEYREĞİNİ YAZDIM ÖĞRETMEN KAÇ VERİCEKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKK

  15. KARDELEN diyor ki:

    JACK SEN GERİZEKALI MISIN

  16. KARDELEN diyor ki:

    NİSA ÇOK HAKLISIN BENCE

  17. befo diyor ki:

    @befo
    iğrençççççç

  18. buse diyor ki:

    iğrenç

  19. sedo diyor ki:

    girmezişte

  20. erdem diyor ki:

    çok uzun bence

  21. emre diyor ki:

    bu ne ya nasıl gireek deftere bu

  22. Anonim diyor ki:

    tesekkürler bakalım öğretmen kaç verecekkk

  23. nisa diyor ki:

    ya bu ne en kısası bumu ya allahım ya bi doru dürüst şey koyamıyolarmı ödev var ben bunları nasıl yazayım çok uzun

  24. jack diyor ki:

    cccccoooookkkkk gggggüüüüüzzzzzeeeeelllllllll yyyyyyyyyyeeeeeeeeeessssssss

galileonun hayatı Galileo Galilei hayatı Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

 Son Yazılar FriendFeed
Reklamlar



Son Yorumlar

hosting Şekilli nick yazma